دعاوی بانکی؛ نکات مهمی که باید در خصوص آن بدانید

دعاوی بانکی یکی مهم ترین موضوعات حقوقی به شمار می روند. بانکها به عنوان یک نهاد اقتصادی، وظایف مختلفی را بر عهده دارند که در پی آن، برخی مسئولیت های حقوقی نیز پدید می آیند.

در نتیجه ی همین امر، دعاوی مالی و بانکی در سیستم قضایی هر سرزمینی یک موضوع بسیار طبیعی و رایج به شمار می روند. 

ما در مطلب پیش رو، دعاوی بانکی؛ و نکات مهمی که باید در خصوص آن بدانید را مطرح نموده ایم.

دعاوی بانکی چیست

دعاوی بانکی می تواند در خصوص موضوعاتی باشد که به هر طریقی، به بانک ها و همچنین وظایف و مسئولیت هایی که بر دوش آنها است ارتباط داشته باشد.

موضوع دیگر در خصوص دعاوی بانکی این است که پرونده های حقوقی می بایست طبق عناوین و همچنین مقررات حاکم بر سازمان های مالی، اعتباری و همچنین بانک ها، مورد بررسی قرار بگیرند؛ چرا که در دسته بندی دعاوی مرتبط با بانک قرار می گیرند.

لازم به ذکر است که قرارداد های اقتصادی که در درون بانک ها و همچنین موسسات مالی و اعتباری عقد می گردند، دارای برخی پیچیدگی های حقوقی هستند و لذا در سیستم های قضایی غالب کشورهای جهان، دعاوی مرتبط با موضوعات بانکی، یکی از جمله رایج ترین دعاوی های موجود محسوب می گردند.

دلایل وقوع دعاوی بانکی

دلایل متعددی می‌ توانند منجر به بروز دعاوی بانکی شوند. برخی از مهم‌ ترین این دلایل عبارت‌اند از:

1. عدم رعایت مفاد قرارداد بانکی

یکی از مهم‌ ترین علل بروز دعاوی مالی و بانکی، عدم رعایت مفاد قراردادهای تنظیم شده میان بانک و مشتری است. این موارد ممکن است شامل عدم پرداخت اقساط وام‌ ها، تخلف در بازپرداخت تسهیلات یا حتی تخلفات مربوط به سپرده‌ گذاری‌ها باشد.

2. عدم شفافیت در شرایط و ضوابط

بانک‌ ها گاهی اوقات شرایط و ضوابط قراردادهای مالی را به‌ طور دقیق و شفاف برای مشتریان توضیح نمی‌ دهند. این موضوع ممکن است منجر به سوء‌ برداشت‌ ها و در نهایت بروز دعاوی بانکی شود. شفافیت در ارائه اطلاعات از جمله میزان سود، جرائم تأخیر وام‌ ها و شرایط بازپرداخت از اهمیت بالایی برخوردار است.

3. بهره‌ های غیرمنصفانه و عدم رعایت قوانین بهره‌ وری

یکی از مسائل بحث‌ برانگیز در دعاوی مالی و بانکی، موضوع نرخ بهره‌ های غیرمنصفانه یا عدم رعایت قوانین مرتبط با بهره‌ وری است. بانک‌ ها ممکن است به‌دلایل مختلف نرخ بهره‌ های بالاتری از مقدار تعیین‌ شده دریافت کنند که این موضوع می‌ تواند منجر به اعتراض و شکایت مشتریان شود.

4. تخلفات بانکی

بانک‌ ها نیز ممکن است با تخلفات مختلفی رو به‌ رو شوند که منجر به بروز دعاوی بانکی می‌ شود. این تخلفات ممکن است شامل برداشت غیرمجاز از حساب مشتری، انجام تراکنش‌ های مالی بدون اطلاع مشتری، یا حتی از دست رفتن سرمایه‌ های مالی به‌دلیل اقدامات غیرقانونی بانک‌ ها باشد.

نحوه رسیدگی به دعاوی بانکی

رسیدگی به دعاوی بانکی در حوزه ی شکایت اشخاص حقیقی و همچنین حقوق علیه بانک ها، به طریق لایه بندی شده انجام می پذیند تا آن دسته از پرونده هایی که نیازی به رجوع در هیات انتظامی ندارند، تفکیک شوند. 

در ابتدا پرونده های مرتبط با دعاوی مالی و بانکی در سطوح داخلی مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرند و همچنین بانک مرکزی نیز تخلف ایجاد شده را به بانک و همچنین موسسه ی مالی و اعتباری مد نظر، اعلام می دارد.

بانک و یا موسسه ی مورد نظر نیز مکلف است که از تاریخ دریافت نامه، در خصوص رسیدگی به موضوع، طی سی روز کاری پاسخ مکتوب خود را برای مشتری ارسال نماید.

در این قسمت از دعاوی بانکی، موسسه ی مورد نظر دفاعیه ی خود را مطرح نموده و چنانچه پاسخ قابل قبول باشد، پرونده مختومه خواهد شد.

اما اگر پاسخ دریافتی از سمت بانک یا موسسه ی مالی اعتباری، در دعاوی مالی و بانکی برای مشتری قابل قبول نباشد، مشتری می تواند اعتراض خودش را به معاونت نظارتی بانک مرکزی اعلام نماید. 

برای این منظور لازم است که موضوع شکایت مطرح شده علیه بانک را به ضمیمه ی پاسخ ارائه شده توسط بانک، برای معاونت نظارتی بانک مرکزی ارسال شود تا پرونده مجددا بررسی شده و در صورت لزوم، به هیات انتظامی ارجاع داده شود.

انواع دعاوی بانکی

دعاوی‌بانکی به دلیل تنوع بالای خدمات مالی و اقتصادی بانک‌ها، می‌ توانند در حوزه‌ های مختلفی بروز کنند. در ادامه به برخی از مهم‌ ترین انواع دعاوی‌بانکی اشاره می‌ کنیم:

1. دعاوی مرتبط با تسهیلات بانکی

این نوع دعاوی زمانی شکل می‌ گیرند که مشتریان در بازپرداخت وام‌ ها و تسهیلات بانکی با مشکلاتی روبه‌ رو شوند. ناتوانی در بازپرداخت اقساط، تغییرات ناعادلانه در شرایط بازپرداخت وام یا اختلاف نظر در محاسبه نرخ بهره از جمله مسائلی هستند که باعث شکل‌ گیری این دعاوی می‌ شوند.

2. دعاوی مربوط به حساب‌ های بانکی

اختلافات مربوط به حساب‌ های جاری، سپرده‌گذاری یا سایر حساب‌ های بانکی نیز می‌تواند باعث بروز دعاوی بانکی شود. برداشت غیرمجاز از حساب، کسر اشتباه از موجودی یا حتی مسائل امنیتی نظیر سرقت‌ های مالی از جمله مشکلاتی هستند که می‌ توانند به دعاوی مالی و بانکی منجر شوند.

3. دعاوی مربوط به ضمانت‌ نامه‌ های بانکی

ضمانت‌ نامه‌ های بانکی، ابزاری پرکاربرد در معاملات اقتصادی و تجاری هستند. در برخی موارد، اختلافاتی در اجرای تعهدات ضمانت‌ نامه به وجود می‌ آید که می‌ تواند منجر به طرح دعاوی بانکی شود.

4. دعاوی مربوط به سرمایه‌ گذاری و سپرده‌ گذاری

اختلافات در پرداخت سود سپرده‌ ها، تاخیر در پرداخت اصل سرمایه، یا برداشت‌ های غیرمجاز از سرمایه‌ های مشتریان از جمله دعاوی رایجی است که ممکن است در این زمینه مطرح شود.

پرسش و پاسخ در مورد دعاوی بانکی

۱. عنوان دعاوی بانکی دقیقاً به چه نوع پرونده هایی اطلاق می شود؟
دعاوی مالی و بانکی به اختلافاتی گفته می شود که بین بانک و مشتری یا بانک و اشخاص ثالث به وجود می آید. این اختلافات می تواند شامل قراردادهای بانکی، تسهیلات، ضمانت نامه ها، سود و جرایم تأخیر یا اجرای تعهدات باشد.

۲. مهم ترین دلایل شکل گیری دعاوی بانکی در ایران چیست؟
عدم آگاهی مشتریان از مفاد قرارداد، اختلاف بر سر محاسبه سود و جرایم، مشکلات مربوط به پیگیری چک برگشتی و سفته های تضمینی، و اجرای ناقص مقررات بانکی از رایج ترین دلایل دعاوی مالی و بانکی هستند.

۳. آیا مشتری می تواند به دلیل محاسبه اشتباه سود یا جریمه علیه بانک دعوا طرح کند؟
بله. در صورتی که بانک برخلاف بخشنامه های بانک مرکزی یا قوانین کشور عمل کند، مشتری می تواند با طرح دعاوی بانکی، حقوق خود را از طریق دادگاه یا هیأت های رسیدگی بازپس گیرد.

۴. نقش وکیل دعاوی بانکی در کرج و شهرهای دیگر چیست؟
وکیل متخصص در حوزه دعاوی مالی و بانکی می‌تواند با بررسی قراردادها، محاسبات و مستندات، به نفع موکل اقدام کند. حضور وکیل باعث می‌شود روند پرونده سریع تر و دقیق تر پیش برود.

۵. دعاوی بانکی بیشتر در کدام مراجع رسیدگی می‌شوند؟
بسته به موضوع دعوا، مراجع قضایی دادگستری، شورای حل اختلاف یا مراجع اختصاصی بانکی می توانند صلاحیت رسیدگی داشته باشند. در بسیاری از موارد دادگاه حقوقی مرجع اصلی است.

۶. آیا امکان تعدیل یا کاهش جرایم بانکی در دعاوی بانکی وجود دارد؟
بله. دادگاه می تواند در صورت غیرمنصفانه بودن جریمه یا مغایرت آن با قوانین، نسبت به تعدیل یا کاهش آن تصمیم بگیرد. این موضوع یکی از پرکاربردترین بخش های دعاوی مالی و بانکی است.

۷. ضمانت نامه های بانکی چه جایگاهی در دعاوی بانکی دارند؟
در صورت اختلاف بر سر اجرا یا ابطال ضمانت نامه بانکی، طرفین می توانند دعوای حقوقی مطرح کنند. بسیاری از پرونده های دعاوی بانکی به همین موضوع مربوط می شود.

همچنین می توانید بخوانید در مورد: ابطال چک بین بانکی

۸. آیا دعاوی بانکی شامل پرونده های مرتبط با چک هم می شود؟
بله. هرچند چک موضوع مستقلی در قوانین دارد، اما زمانی که چک در ارتباط با قراردادهای بانکی صادر شود، اختلافات آن در قالب دعاوی مالی و بانکی نیز قابل پیگیری است.

۹. برای پیشگیری از دعاوی بانکی چه باید کرد؟
مطالعه دقیق قرارداد پیش از امضا، دریافت مشاوره حقوقی، پیگیری رسمی مکاتبات و توجه به بخشنامه های بانک مرکزی می تواند تا حد زیادی از بروز دعاوی مالی و بانکی جلوگیری کند.

۱۰. هزینه طرح دعاوی بانکی چگونه محاسبه می شود؟
هزینه دادرسی در دعاوی مالی و بانکی بر اساس خواسته مالی یا غیرمالی مشخص می شود. علاوه بر آن، حق الوکاله وکیل هم بسته به میزان خواسته و توافق طرفین تعیین می گردد.

سخن پایانی

نظر بر اینکه دعاوی بانکی، قراردادهای بانکی و مواردی از این دست دارای پیچیدگی های مختص به خودشان هستند، کمک گرفتن از یک وکیل خوب در کرج، می تواند راهگشا باشد.

شما می توانید در صورت داشتن هر نوع سوال و یا ابهامی در این خصوص، با متخصصین ما در موسسه حقوقی فرجام عدالت تماس بگیرید و بهترین راهکار ممکن را در ارتباط با مشکل خود دریافت نمایید.

ما با در اختیار داشتن دانش و مهارت متخصصین خود، در پرونده ی مرتبط با دعاوی بانکی، همراه و همگام شما خواهیم بود.